الشيخ محمد الصادقي الطهراني
357
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
ديات و كفارات و صدقات واجبه ، و حج و نماز و روزهى ترك شده كه برعهده اوست ، حتىالامكان واجب است خودش انجام دهد ، و در صورت عدم امكان نسبت بهانجام آنها بهاستثناى نماز و روزه - كه وصيتبردار نيست - بهشخص مورد اعتمادى وصيت كند . « مِنْ بَعْدِ وَصيَّةٍ » وصيت را كه حداكثرش ثلث مال است استثنا مىكند و « أوْ دَيْنٍ » تمامى بدهىهاى مالى بهخالق و خلق را دربر دارد كه كلًا اين بدهىها از اصل مال مستثنى مىشوند . مسألهى 759 - بر خلاف فتاواى مشهور فقيهان نماز و روزهى ميت چنانكه وصيت كردنى نيست برعهدهى پسر بزرگ هم نمىباشد ، زيرا اين دو از واجبات شخصى مكلفان در حال حيات آنهاست و هرگز انجام آنها از ناحيه ديگران مشكلى را از او حّل نمىكند ، ولى مانند حج دينى است كه اگر استطاعت مالى دارد و نه حالى بايد در همان حال حياتش نايب بگيرد ، و اگر هم نگرفت وصيت كند ، اگر هم وصيت نكرد مانند ساير ديون بايد از اصل تركه مستثنى گردد . مسألهى 760 - وصى لازم است مورد اطمينان باشد و سفيه و ناهنجار و ندانم بهكار نباشد ، و اگر در وصيتكننده مسلمان بودن شرط نيست در وصى اين شرط هست ، مگر آنكه هر دوى وصيتكننده و مورد وصيت غير مسلمان باشند . مسألهى 761 - اگر دو يا چند وصى براى خود معين كند واجب است در انجام مورد وصيت با يكديگر مشورت و هماهنگى داشته باشند ، مگر اينكه هر يك را بهطور مستقل وصى خود قرار دهد كه هر كدام مورد وصيت را عمل كردند ديگران حق مخالفت نداشته باشند . و در صورت معارضه بايد اصلح از نظر حاكم شرع مقرر گردد . مسألهى 762 - چون وصيت برمبناى صلاح ديد وصيتكننده و همچنين مصلحت مورد وصيت است ، وصيتكننده حق دارد از وصيت خود صرفنظر كند ، و يا آن را تغيير دهد مگر آنكه اين تبديل يا تغيير ظالمانه باشد كه « فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أوْ إثْماً فَأصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلا إثْمَ عَلَيْهِ إنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحيمٌ » ( سورهى بقره ، آيهى 182 ) « پس هر كس بترسد از